Chinees Nieuwjaar

Op 31 januari was het dan zover. Het langverwachte Chinese Nieuwjaar diende zich aan. 2014 is “the year of the (wooden) Horse”, en het is het jaar 4711 volgens de Chinese jaartelling.

Eigenlijk heet het hier geen Chinees Nieuwjaar maar Lunar New Year (de datum is gekoppeld aan de stand van de maan, dus het feest valt elk jaar op een andere datum) of Spring Festival (wat vooral slaat of de twee weken feest die er achter aan komen, tot aan het Lantaarn feest).

De viering van het Chinese nieuwjaar is ontstaan uit enkele mythes en legendes:  Lang geleden, in de Han dynastie, was er een monster genaamd ‘Nian’. Dit monster kwam elk jaar naar een dorpje toe om de mensen de stuipen op het lijf te jagen. Op een dag, op goed geluk, ontdekten de dorpelingen dat Nian ook ergens bang voor was. Hij was bang voor de kleur rood en nog banger zelfs voor lawaai. De dorpelingen bereidden zich voor. Toen Nian verscheen, rende iedereen in het dorp zo snel mogelijk om rode spandoeken te laten zien en instrumenten die lawaai maakten. Dit maakte Nian zo bang dat hij wegrende en nooit meer terug is gekomen.

Sindsdien staat in China de kleur rood voor geluk en plezier, en worden alle deuren en huizen met nieuwjaar met rode ornamenten versierd en is vuurwerk natuurlijk de manier om veel lawaai te maken! Ook het thema “lente” komt terug in de versiering: overal in de stad vind je kale boompjes die met namaak roze lente-bloesem zijn versierd, en behangen zijn met rode wens-briefjes.

 

  

Men zegt hier: “Xin Nian Kuai le” en dit betekent letterlijk “new year happy”. Ook de kreet “Gong Xi Fa Cai” wordt volop gebruikt, en die betekent zoiets als “wishing you lots of money” – een betere wens kun je iemand hier in China niet geven!
Het is dan ook traditie dat er met het nieuwjaar Hong Bao (letterlijk “red envelope”, ook wel “lucky money” genoemd) wordt uitgedeeld. Traditioneel gebeurt dit vooral in familie-verband ((groot)ouders aan kinderen, getrouwde echtparen aan jonge vrijgezellen), maar tegenwoordig ook zeker in werk/dienst verband. We hebben dan ook een mooi stapeltje rode envelopjes gevuld voor onze chauffeur, onze Daisy, de buschauffeur en ayi van Reijer’s schoolbus, en de receptie medewerkers beneden. Welk bedrag je per persoon geeft is ook nog een heel gepuzzel, waarbij je naast de hoogte van het bedrag vooral ook moet opletten dat elk cijfer een eigen symboliek meedraagt: de 4 staat voor de dood – dus nooit een bedrag waar een 4 in voorkomt, of wat uit 4 briefjes is samengesteld! Verder schijnt de 8 dan weer voor veel voorspoed te staan, dus 88 is bijvoorbeeld helemaal prachtig. Je overhandigt zo’n envelopje netjes met twee handen, en officieel hoort de ontvanger 3x te weigeren alvorens de envelop aan te nemen. Pfff, al met al een hoop gedoe! De envelop wordt niet gelijk opengemaakt, dus als we per ongeluk toch iemand beledigd hebben, zullen we daar niet zo snel achter komen...?!

Voor de Chinezen is het Spring Festival hét familiefeest. Veel mensen hebben een hele week vrij (de langste vakantie van het jaar voor Chinezen!) en mensen reizen dan ook massaal naar hun geboorteplaats. De kranten stonden dan ook al wekenlang bol van artikelen over de chaos die elk jaar weer optreedt in het openbaar vervoer. Daarnaast waren er veel nieuwsberichten en media campagnes om mensen te stimuleren om geen/minder vuurwerk te kopen, ivm de smog problemen in de grote steden.

Onze kennissenkring had ons ook al voorbereid: Beijing verandert tijdens het Spring Festival echt in een spookstad, alles is een week lang dicht. En er wordt een week lang non-stop vuurwerk afgestoken!

Nou, het klopt inderdaad dat de stad is leeg gelopen – er rijden nauwelijks auto’s, je ziet bijna geen mensen op straat, en veel winkels en restaurants zijn een paar dagen dicht. Wat betreft het vuurwerk viel het wel mee. Op oudjaarsavond begonnen ze rond 6 uur met knallen, en rond middernacht ging het echt goed los! Prachtig sier vuurwerk, en tussen de spiegelende glazen gebouwen extra spectaculair! Het was wel prettig dat er officieel een verbod was op vuurwerk in onze wijk (dat had misschien nog te maken met de brand in het Rem Koolhaas gebouw een paar jaar terug?), dus we konden vooral goed genieten van het mooie hoge vuurwerk overal in de stad om ons heen. En hoewel de Chinezen natuurlijk bekend staan om hun matten met rotjes, heb je hier geen last van de strijker-bommen die de hele nacht je ramen laten rammelen. En net als in Nederland was het een paar uur later weer gewoon rustig. (En de smog viel trouwens ook erg mee – net na middernacht een paar uur een AQI boven de 400, maar ’s ochtends al weer gezakt naar gewone waarden.)

Als afsluiter willen we jullie natuurlijk allemaal een Xin Nian Kuai Le wensen – en beter dan ons Chineesje Reijer dat in dit filmpje doet, kunnen wij het niet!